English Arabic
به شمس توس خوش آمدید. / ثبت نام کنید / ورود
    
 

اخبار

شاعر و ادیب مسیحی: به رسم شیعیان نماز زیارت می خوانم

شاعر و ادیب مسیحی: به رسم شیعیان نماز زیارت می خوانم
پروفسور ویکتور الکک شاعر و ادیب لبنانی متولد شهر بیروت لبنان- که به عروس خاورمیانه شهرت دارد-است. این دانشمند مسیحی در نوجوانی و در مقطع تحصیلش در دبیرستان، از طریق خواندن نهج البلاغه شیفته و مرید حضرت علی(ع) شد و چون شاعر بود قصایدی برای امیرالمومنین(ع) سرود.


پروفسور ویکتور الکک شاعر و ادیب لبنانی متولد شهر بیروت لبنان- که به عروس خاورمیانه  شهرت دارد-است. این دانشمند مسیحی در نوجوانی و در مقطع تحصیلش در دبیرستان، از طریق خواندن نهج البلاغه شیفته و مرید حضرت علی(ع) شد و چون شاعر بود قصایدی برای امیرالمومنین(ع) سرود.

مادربزرگ مادری اش که از قبیله ای به نام هاشم از شمال لبنان بود به اهل بیت(علیهم السلام) و شیعیان عشق می ورزید و ویکتور از طریق او با ائمه (علیهم السلام) آشنا و مطلع شد بارگاه امام هشتم شیعیان در یکی از شهرهای خاورمیانه به نام مشهد قرار دارد. قبل از اینکه برای گذراندن دوره دکترای زبان و ادبیات فارسی به ایران سفر کند اندک آشنایی با امام رضا(ع) پیدا کرد تا اینکه در اولین سال حضورش در تهران دوستان همکلاسی اش در دانشگاه تهران او را به مشهد و زیارت حرم رضوی بردند. وقتی حرم رضوی را دید آنقدر تحت تاثیر جاذبه معنوی آن قرار گرفت که در بازگشت از اولین زیارت حرم امام رضا قصیده ای بلند در مدح حضرت سرود. با اینکه مسیحی بود اما در حرم نماز زیارت خواند تا بقول خودش امام رضا(ع) را از خود راضی کند. ویکتور وقتی به ایران آمد جوانی 26 ساله بود  7 سال در تهران ماند تا هم دکترای زبان و ادبیات فارسی اش را دریافت کند و هم سه سال در دانشگاه تهران کرسی درس داشته باشد.

پروفسور ویکتور الکک در سیزدهمین دوره جشنواره بین المللی امام رضا(ع) عنوان خادم نمونه فرهنگ رضوی را دریافت کرد و در آیین اختتامیه این جشنواره، از سوی علی جنتی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی مورد تقدیر قرار گرفت. با این شاعر و ادیب برجسته مسیحی لبنان در ایام حضورش در مشهد الرضا(ع) به گفت و گو نشستیم.

آقای پروفسور برای ما خیلی عجیب است که یک مسیحی اینقدر عاشق و شیفته امام رضا(ع) باشد و ارادتش به ساحت حضرت را در قالب شعر عرضه کند.این عشق و ارادت از کجا آغاز شد؟
با وجود اینکه مسیحی هستم اما رابطه ام با اهل بیت(علیهم السلام) از دوران دبیرستان شروع شد. زمانی که نهج البلاغه را خواندم و شیفته امیرالمومنین(ع) شدم. در آن دوران بود که علاقه زیادی به شخصیت بی نظیر امام علی(ع) پیدا کردم و نهج البلاغه را دقیق خواندم و جلو رفتم تا اینکه به امام رضا(ع) رسیدم و به شخصیت شان بسیار علاقمند شدم. مادر بزرگی داشتم که فامیلش هاشم و از قبیله ای به همین نام از شمال لبنان بود. ایشان خیلی به اهل بیت (علیهم السلام) علاقه و ارادت داشت و من از طریق مادربزرگ بیشتر با اهل بیت(علیهم السلام) آشنا شدم و البته خودم در این زمینه بسیار مطالعه و تحقیق کردم.
وقتی مناظرات امام رضا(ع)، با جاثلیق دانشمند بزرگ مسیحی را خواندم- که در نهایت احترام بود- بیشتر درباره معارف امام رضا(ع) تحقیق کردم و وارد این گفتگوها شدم و از همه آن ها لذت بردم.

 این برایم بسیار محترمانه است که در ایران که میزبان امام رضا(ع) است حدود 35 کلیسا وجود دارد. در کشوری که همه مردمان آن مسلمان اند در حالی که در بقیه کشورهای اسلامی کلیساها به مراتب کم ترند و معتقدم این میراث امام رضا(ع) برای ایرانیان است که سعه صدر و تعامل محترمانه با دیگر ادیان و مذاهب را برای آن ها به یادگار گذاشتند. از این جهت مسلمانان ایران در جهان نمونه اند و دیگر کشورها خوب است از ایران شیعه که کشوری رضوی است بیاموزند که می توانند با مسیحیان جهان تعامل و ارتباط بیشتری برقرار باشد.

من تا زنده هستم حتما به مشهد می آیم تا امام رضا(ع) را زیارت کنم و احساس می کنم او به من الهام می کند تا نکته های بیشتری درباره خودشان و اهل بیت(علیهم السلام)  را کشف کنم.
جناب پروفسور مخاطبان ما دوست دارند بیشتر از شما بدانند؟


من هم اینک 79 سال دارم. پدر چهار فرزندم که همگی پسرند. اولین فرزندم در تهران به دنیا آمد به همین دلیل اسمی ایرانی و اسلامی برایش انتخاب کردیم.
اسم فرزندتان چیست؟
هادی! عماد، جهاد و رانی دیگر پسرهای من هستند .برخلاف من آنها  در رشته های فنی تحصیل کرده اند و مهندسند.2 تا از پسرها بعد تحصیل به لبنان برگشتند و 2 تا هم مقیم آمریکا و کانادایند. 8 نوه هم دارم که همگی در سنین کودکی هستند.
تاسفم این است که من در بیروت کتابخانه غنی و بی نظیری دارم که پر از منابع علوم انسانی بخصوص منابع اسلامی و عربی به زبان های زنده دنیا مثل؛ عربی، انگلیسی، فرانسوی، آلمانی، فارسی و.. است اما چون تخصص پسرها فنی است بدردشان نمی خورد.

و همسرتان....
همسرم هم در رشته ای بسیار متفاوت از من یعنی دکوراسیون داخلی تحصیل کرده اند. مثل من فارسی شان خوب است و حتی در دوران حضور در تهران در دانشگاهها تدریس داشته اند.

از رشته تحصیلی تان برایمان بگویید...
من سه تا دکترا دارم. دکترای زبان و ادبیات فارسی، دکترای ادبیات عرب و دکترای فلسفه اسلامی.

چه جالب! در چه دانشگاههایی این رشته ها را خوانده اید؟
دکترای زبان و ادبیات فارسی ام را از دانشگاه تهران دریافت کرده ام. دکترای فلسفه اسلامی را از دانشگاه استراسبورگ فرانسه و دکترای ادبیات عرب را از دانشگاه بیروت. در دانشگاههای مختلف ایران، فرانسه، آلمان، آمریکا و لبنان نیز تدریس کرده ام.
از تجربه حضور در ایران بگویید....
(چشم های پروفسور از شادی برق می زند) یادش بخیر! چقد زود گذشت من53 سال پیش به تهران آمدم و در دانشگاه تهران در رشته زبان و ادبیات فارسی دکترا گرفتم و سه سال هم در آن دانشگاه در رشته ادبیات تطبیقی تدریس کردم و از آن موقع به سمت رییس دپارتمان زبان و ادبیات فارسی انتخاب شدم. 7سال از زندگی من آن هم در سالهای جوانی در ایران و در شهر تهران گذشت سالهای فراموش ناشدنی بودند. من در چند کشور زندگی کرده ام. زمان جنگ داخلی لبنان در آمریکا بودم. در آلمان و فرانسه هم  زندگی کرده ام. به خیلی از کشورهای جهان سفر کردم.اما هیچ جا برایم ایران نمی شود.ایران خاکی دارد که آدم را عاشق خودش می کند.
آن سالها چطور گذشت؟
خیلی خوب! از مهربانی های ایرانیان نسبت به خودم خاطرات زیادی دارم. مهم ترین نکته ای که از ایران در ذهنم نقش بسته این است که هیچگاه در ایران احساس غربت نکردم و همیشه حسم این بود و هست که در کشور خودم زندگی می کنم.
از وقتی از ایران برگشتم چه در لبنان و چه در دانشگاههای کشورهای دیگر درباره فرهنگ و ادبیات ایران  تحقیق و تدریس کرده ام و هم اکنون هم سردبیر دو مجله علمی و پژوهشی با موضوع  فرهنگ و ادبیات ایران هستم که البته نگاه تطبیقی به ادبیات ایران و جهان عرب دارد. این دو مجله در دانشگاه بیروت و قاهره منتشر می شود.

پس از این جهت مدیون زحمات شماییم که بعنوان یک مسیحی علاوه بر اینکه درباره ائمه اطهار(علیهم السلام) کار کرده اید درباره سرزمین ما هم سالهاست تحقیق و پژوهش می کنید...

من عاشق فرهنگ اسلامی- ایرانی ام و وظیفه خود می دانم درباره چیزی که بدان علاقه دارم تا زنده هستم کار کنم. این افتخار بزرگی است که درباره ائمه(علیهم السلام) و ایران کار کرده ام و درباره تاریخ، فرهنگ و ادبیات ایران به زبان های فرانسوی، انگلیسی، عربی و فارسی کتاب نوشتم بخصوص در حوزه تاریخ و ادبیات تطبیقی کارهای زیادی انجام داده ام تا تاثیر فرهنگ ایران بر سرزمین های دنیا را نشان دهم.

درباره ائمه (علیهم السلام) هم تاجایی که توانسته ام کار کرده ام. من وقتی شخصیت امیرالمومنین(ع) را شناختم و نهج البلاغه را خواندم شیفته این امام مظلوم شدم و سالها درباره ایشان کتاب می نویسم و در دانشگاهها تدریس می کنم.
اشاره کردید در اولین سال حضور در ایران به مشهد سفری داشتید و بارگاه امام هشتم را زیارت کردید از آن سفرچه خاطره ای در ذهن تان مانده؟
من شاعرم اما آنقدرها احساساتی نیستم شاید چون یک مرد جا افتاده ام(می خندد)اما سفر اولم به مشهد را هیچ وقت نمی توانم فراموش کنم. اولین شعرم برای امام رضا(ع) را در آن سفر و بعد زیارت بارگاهشان در هتلی در نزدیکی حرم سرودم. سفر خاصی بود. من تا آن وقت کلیسا زیاد دیده بودم ولی چیزی در حرم رضوی وجود داشت که مرا گرفت و متحول کرد.
حرم رضوی آن زمان کوچک تر و خلوت تر و خیلی متفاوت از الان بود. حتی توی صحن درخت های کاج و حوض آب وجود داشت.یادم هست روی آن درخت ها گنجشک ها لانه داشتند که من از دیدنشان حس شاعرانه پیدا می کردم. خود معماری حرم خیلی برایم عجیب بود از نظر من حرم امام رضا یک شاهکار هنری است. هنرهایی که در آن به کار رفته  فراتر از فکر انسانی است و هویت خیلی معنوی دارد. در آن سفر تقوا و ایمان فطری زائران و عاشقان حضرت را در حرم رضوی دیدم و این حال و هوا مرا شیفته خود می کرد. این عشق و اخلاص مردم به امام رضا (ع) که برای پابوسی امام، به مشهد مشرف شده‌ بودند در من تأثیر عمیقی گذاشت.
هنوز هم مشهد را دوست دارید؟
بله خیلی مشهد را  دوست دارم. شهری خوب با مردمانی خوب. من دوستان زیادی در مشهد دارم. حتی مکان های تاریخی و گردشگری مشهد را دیده ام. طبیعت اطراف مشهد مثل کشورهای اروپایی است. زیبا و دیدنی.
در حرم امام رضا(ع) بین شما و ایشان چه می گذرد؟


من مسلمان نیستم ولی همیشه توی حرم به رسم شیعیان نماز می خوانم. خیلی عقیده دارم که حتما نماز  زیارت بخوانم. هر بار که ایران می آیم طوری برنامه ریزی می کنم که حتما در اولین فرصت بتوانم به مشهد بیایم و بارگاه امام رضا (ع) را زیارت کنم.
فکر می کنید کجای زندگی تان را مدیون امام رضا(ع) هستید؟
همین که عنوان خادم فرهنگ رضوی را دریافت کرده ام از عنایت ایشان بوده است و گرنه من که مسیحی ام بنظرم الهام ایشان بوده که جشنواره امام رضا(ع) مرا بعنوان خادم نمونه فرهنگ رضوی انتخاب کرده است. قصیده هایی که سروده ام پاداش و الهام امام رضا(ع) بوده است.
قبل آغاز این گفتگو به من گفتید که اینکه بعنوان خادم فرهنگ رضو ی انتخاب شده اید  برایتان غیر منتظره و عجیب بوده است.می توانم دلیل این تعجب را بپرسم؟
(می خندد) به همان دلیلی که شما و خیلی های دیگر در این سفر تعجب کرده اندکه چطور یک مسیحی عاشق و شیفته امام رضا(ع) است و حتی برایشان شعرگفته است. وقتی دعوت نامه جشنواره امام رضا(ع) به من رسید اول پیش خودم فکر کردم شاید خطایی اتفاق افتاده چون من یک مسیحی هستم . اما بعد به این فکر افتادم که من اولین بار 53 سال قبل قصیده ای در مدح امام رضا(ع) سرودم و از 15 سال قبل نهج البلاغه را در دانشگاه مسیحی بیروت تدریس می کنم. دانشگاهی که یکی از قدیمی ترین دانشگاه های خاورمیانه است و 150 سال از تاسیس آن می گذرد.

جناب پروفسور چه وی‍ژگی امام هشتم(ع) در ذهن شما برجسته است؟


صفت علمی ایشان همیشه برایم تحسین برانگیز بوده است. اینکه عالم اهل بیت (علیهم السلام) هستند. از طرفی اعتقاد دارم امام رضا(ع) نگاه و فکر بازی داشتند .شخصیتشان خیلی همه بعدی بود با مسیحیان و دیگر ادیان و مذاهب عصر عباسی مراوده و محاوره داشتند و فضای باز فکری ایجاد کرده بودند که هر کسی بتواند عقایدش را بیان کند که تا آن زمان در جهان اسلام بی سابقه بود. اصل گفتگوی ادیان و گفتگوی تمدن ها از زمان امام رضا(ع) بنیانگذاری شد. درست است که حالا اروپایی ها ادعا می کنند ما اهل گفتگوییم. اما من بعنوان یک پژوهشگر مسیحی می گویم که ائمه(علیهم السلام) همیشه اهل گفتگو بوده اند به  امام علی(ع) نگاه کنید. بهترین بحثها و گفتگوها درباره حضرت مسیح در نهج البلاغه آمده.
این شخصیت و فکر باز امام رضا(ع) که مردم را فراتر از دین، مذهب و فکرشان می دیدند خیلی می تواند برای دنیای امروز تاثیرگذار باشد...
البته که اینطور است. امام رضا(ع)، یک نمونه و الگوی موفق گفتگوی ادیان و مذاهب هستند. همه ائمه (علیهم السلام) اینطور بودند. به دیگران احترام می گذاشتند و اهل مهر و محبت و مهربانی بودند.
 چه کار انجام نشده ای درباره امام رضا(ع) دارید که دوست دارید انجام دهید؟


من این راه را ادامه خواهم داد و بازهم برای ایشان شعر می سرایم و حتما به دانشجویانم که در مقطع کارشناسی ارشد و دکترا رساله می نویسند خواهم گفت که رساله هایشان را در باره امام رضا(ع) و امام علی (ع) بنویسند. در دانشگاههای مختلف که تاکنون تدریس داشته ام 125رساله در حوزه معارف اسلامی به عهده من بوده که دانشجویانم را ترغیب کرده ام راجع به امام علی(ع) یا امام رضا(ع) یا سایر ائمه (علیهم السلام) بنویسند.

گفتگو از: صدیقه رضوانی نیا

۲۴ اسفند ۱۳۹۵ ۱۰:۰۰

اظهار نظر

میانگین امتیاز کاربران: 0.0  (0 رای)

امتیاز:
 
نام فرستنده:
پست الکترونیک: *  
نظر: *
 
تعداد کاراکتر باقیمانده: 500  


کلیه حقوق این وب‌سایت متعلق به بنیاد بین المللی فرهنگی هنری امام رضا (ع) می‌باشد.