English Arabic
به شمس توس خوش آمدید. / ثبت نام کنید / ورود
    
 

اخبار

شرمنده‌ام که همت آهو نداشتم

شرمنده‌ام که همت آهو نداشتم
استاد «محمدعلی بهمنی» پیش‌کسوت شعر ایران و غزل‌سرای نام‌آشنا، یکی از داوران دوره‌های گذشته‌ی جشنواره‌ی سراسری شعر رضوی بوده. به همین بهانه با او گفت‌وگو کردیم.

*نظرتان درباره‌ی آثاری که در جشنواره خواندید و بررسی کردید چیست؟
اصطلاحی هست در همه‌ی هنرها، وقتی آثار به هم شباهت دارند می‌گویند عجب این‌ها حلال زاده‌اند؛ چون همه‌شان شبیه همند. واقعیت این است که آثاری هم که به دست من رسیده بود خیلی شبیه به هم بودند؛ انگار چند نفر در یک خانواده دور هم نشسته‌اند و فقط از یک زاویه به موضوع نگاه کرده‌اند. البته استثنا بود در دوسه‌تا از آثار که نگاه کاشف‌تری در آن‌ها بود. اما در مجموع، حرف‌ها همان حرف‌های معمولی که آهویی هست و کبوتری هست و گنبد و گل‌دسته‌ای هست و شلوغی صحن و... هیچ ابعاد کشفیِ دیگر یا درکی دیگر در آثار به چشم نمی‌خورد.

*مشکل را در کجا می‌بینید؟
نه که فرض کنیم این عزیزان به زیارت امام رضا(ع) نرفته باشند؛ نه که بگوییم به آن امام، ارادتی ندارند؛ ولی انگار هیچ‌گاه به شکلی درونی در آن‌جا حضور نداشته‌اند. ببینید؛ وقتی انسان هنرمند معتقد به آن بارگاه می‌رود نباید با نگاه همیشگی برود، نباید با آن‌چه که تا به حال شنیده یا خوانده، برود. در آن بارگاه، از هر زاویه‌اش که بخواهد نگاه کند، باید با چشم دیگری ببیند، با مشام دیگری ذهن و زبانش معطر شود. احتمالاً اگر مجموعه‌ای از آثار کنگره منتشر شود شما هم می‌بینید و متوجه می‌شوید؛ همه‌اش چند بهانه برای گفتن است و دیگر هیچ. در صورتی که اگر کسی با آن خلوص اعتقادی و باورهایش در آن صحن حضور داشته باشد نمی‌تواند فقط از یک منظر همیشگی نگاه کند. آن‌جا پر از زاویه‌های دید است؛ چشم باید آن زاویه‌ها را بشناسد. البته من نمی‌خواهم بگویم عزیزانی که این آثار را خلق کرده‌اند انسان‌های باورمند یا ارادت‌مندی نیستند. ببینید؛ ما گاهی یک بزرگی را دوست داریم در حد تعریف‌هایی که شنیده‌ایم، خودمان نخواسته‌ایم با هوش و حواس پنهان خودمان درکش کنیم، تقریباً این‌جا هم چنین اتفاقی افتاده؛ یک‌سری تعریف‌های تکراری را دوباره تکرار می‌کنند.
البته این موضوع در همه‌ی جشنواره‌ها دیده می‌شود؛ من در جشنواره‌‌های آیینی بسیاری دیده‌ام و این موضوع، بهت‌زده‌ام می‌کند که این عزیزان انگار از روی دست هم‌دیگر می‌نویسند. در صورتی که این حوزه بسیار گسترده است.
من در داوری هم برای همین نگاه تازه به موضوع، بیش‌ترین نمره را در نظر گرفتم. در هر حال ما باید گذشته را با نگاه تازه و امروزی ثبت کنیم.

*جشنواره‌هایی از این دست، چه می‌توانند بکنند تا در آینده شاهد آثار بهتری باشیم؟
می‌شود در همین جشنواره، در نشست‌های ادبی یا در اختتامیه برنامه‌ریزی کرد تا کسانی که سخنرانی دارند، این مسائل را برای جوانان بشکافند. مساله‌ی دیگری هم که وجود دارد و البته کلی است و در خیلی از جشنواره‌ها به آن توجه نمی‌شود، این است که داوران هر سال تغییر نمی‌کنند و بعضی از شرکت‌کننده‌ها هم از سلیقه‌ی داوران باخبرند و فقط سعی می‌کنند اثری تولید و ارسال کنند که می‌دانند با سلیقه‌ی داور می‌خواند؛ این مساله هم به خلق آثار تکراری دامن می‌زند. مثلاً من که خودم را تمام‌شده می‌دانم، دعوت می‌شوم برای قضاوت درباره‌ی کار جوانی که تازه دارد خودش را آغاز می‌کند. به نظر من باید در انتخاب داوران هم دقت ویژه به خرج داد و مخصوصاً به تغییر هرساله‌ی آن‌ها توجه کرد.

*به خاطر فرصتی که در اختیار ما قرار دادید ممنونیم. به عنوان حسن ختام، اگر شعری برای امام رضا علیه‌السلام در حافظه دارید، می‌شنویم.
غزلی برایتان می‌خوانم که چند سال پیش نوشتم؛ در 63سالگی...
شرمنده‌ام که همت آهو نداشتم
شصت‌ و سه سال، راه به این سو نداشتم
اقرار می‌کنم که من؛ این، های و هوی گنگ
ها داشتم همیشه ولی هو نداشتم
جسمی معطر از نفسی گاه داشتم
روحی به هیچ رایحه خوش‌بو نداشتم
فانوسِ بختِ گم‌شدگانِ همیشه‌ام
حتی برای دیدن خود، سو نداشتم
وایا به من که با همه‌ی هم‌زبانی‌ام
در خانواده نیز دعاگو نداشتم
شعرم صراحتی‌ست دل‌آزار؛ راستش
راهی به این زمانه‌ی نُه‌تو نداشتم
نیشم همیشه بیش‌تر از نوش بوده است
باور نمی‌کنید که کندو نداشتم
این شد که بندگی کنم و زندگی کنم
اما من اعتقاد به تابو نداشتم
آقا! شما که از همه‌کس باخبرترید
من جز سری نهاده به زانو نداشتم
خوانده وَ یا نخوانده، به پابوس آمدم
دیگر سوال دیگری از او نداشتم

۵ اردیبهشت ۱۳۹۴ ۱۰:۳۳

اظهار نظر

میانگین امتیاز کاربران: 0.0  (0 رای)

امتیاز:
 
نام فرستنده:
پست الکترونیک: *  
نظر: *
 
تعداد کاراکتر باقیمانده: 500  


کلیه حقوق این وب‌سایت متعلق به بنیاد بین المللی فرهنگی هنری امام رضا (ع) می‌باشد.