English Arabic
به شمس توس خوش آمدید. / ثبت نام کنید / ورود
    
 

اخبار

درهم‌اندیشی تعاملات اجتماعی در سیره رضوی مطرح شد:۷ ویژگی مناظرات امام رضا(ع)

درهم‌اندیشی تعاملات اجتماعی در سیره رضوی مطرح شد:۷ ویژگی مناظرات امام رضا(ع)
هم‌اندیشی تعاملات اجتماعی در سیره رضوی (الگوها و شاخص‌ها در گفت‌وگو و مناظره) از سری برنامه های بخش دانشگاهیان جشنواره بین المللی امام رضا(ع) در پردیس خواهران دانشگاه امام صادق(ع) برگزار شد.

 هم‌اندیشی تعاملات اجتماعی در سیره رضوی (الگوها و شاخص‌ها در گفت‌وگو و مناظره) با حضور فائزه عظیم‌زاده اردبیلی دبیر همایش، حجت‌الاسلام بنکدار نماینده نهاد مقام معظم رهبری در دانشگاه خواجه‌نصیر، علی سروری مجد معاون پژوهشی پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات، حجت‌الاسلام سیدمصطفی میرلوحی مدیر کل روابط عمومی و بین المللی دانشگاه امام صادق(ع) ومهدیه مهدوی کنی رئیس پردیس خواهران دانشگاه امام صادق(ع) برگزار شد.

به گزارش واحد خبر و اطلاع رسانی بنیاد بین المللی امام رضا(ع)،در این همایش فائزه عظیم‌زاده اردبیلی با اشاره به اینکه مناظره، حوزه تبادل آراء نیست بلکه واژه مناظره دارای معانی متعددی است، افزود: در مناظره نوعی مفاهیم طرفینی همراه تدبر و تفکر شکل می‌گیرد و یک نگاه حداقلی شامل نوعی جدال و نگاه حداکثری، تبادل اصول و شیوه اخلاق مدارانه در آن موجود است.

وی در پاسخ به این سؤال که چه روحی بر مناظره حاکم می‌شود که شنوندگان و همینطور طرف مقابل مناظره به سخنان علی‌بن موسی‌الرضا(ع) رضایت می‌دهند، توضیح داد: این طور استنباط می‌شود که امام رضا (ع) با مخالفان ساحت امامت و اهل کتاب به زبان و نوع گفتمان خودشان می‌پرداخته است، مدل مناظره امام در چند ساحت برای اهل کتاب و کسانی که جریان امامت را قبول نداشتند، متفاوت بود اما روح حاکم بر مناظره امام رضا(ع) اخلاق مداری، خدامحوری و فرجام خواهی است.

نویسنده کتاب «جایگاه و تاثیر عفاف در تعاملات و ارتباطات با سیری در سیره رضوی» در ادامه افزود: بنابراین ولایت عهدی امام رضا (ع) منشأ مناظرات ایشان نبود بلکه امام به عنوان امام مسلمین در مناظره ورود پیدا می‌کردند و روح تدبر و در عین حال لایه‌های بنیادی فکر امام در مناظره تقویت می‌شد. امام (ع) به آثار خروجی مناظره و دستاوردهای آن می‌نگرد، اخلاق حاکم بر مناظره و اعتمادسازی و احترام به مخاطب و عقاید او اینجا مشخص می‌شود.
معاون پژوهشی پردیس خواهران دانشگاه امام صادق(ع) با بیان اینکه امام رضا(ع) در مناظرات منفعل نبود، توضیح داد: ایشان به استثنای اقناع مخاطب، دنبال نظم منطقی مطالب بودند بنابراین این درس بزرگی از ایشان است که اگر تفهیم مطلوب انجام دهیم انسجام مطالب و تعبیر علمی از صفر تا صد کلام ایجاد می‌شود.

عظیم‌زاده در پایان گفت: اگر به دانشجویان و دانش پژوهان دانشگاه امام صادق (ع) اصرار داریم که زبان‌های دیگر را هم فراگیرند به این علت است که امام رضا (ع) از اصطلاحات دیگر زبان‌ها در مناظراتشان استفاده می‌کردند و این مهارت کلامی بسیار مهم است.

 

* ۷ ویژگی مناظرات امام رضا(ع)


همچنین در این هم‌اندیشی حجت‌الاسلام مهدی بنکدار، نماینده نهاد مقام معظم رهبری در دانشگاه خواجه نصیرالدین طوسی و مدرس این دانشگاه درباره برخی عقب ماندگی‌های فرهنگی از دویست سال پیش تاکنون گفت: من تصور می‌کنم خیلی کلاه سرمان رفته است در جامعه بخشی از مردم تصور می‌کنند که متدینین و روحانیت کار نمی‌کنند، تنها عبادت می‌کنند یادم می‌آید اوایل طلبگی که خیلی فعال بودم منزل اجاره‌ای در محدوده سرچشمه تهران نزدیک منزل مرحوم آیت‌الله مجتهدی گرفتم که صاحب خانه‌ام یک پیرزنی بود، همان ابتدا به من گفت‌: شما در طول روز چکار می‌کنید؟! این تصور عموم مردم است!

وی با اشاره به اینکه متأسفانه بخشی از بدنه حوزه هم کار تولید را جدی نگرفته‌اند، توضیح داد: امثال شهید مطهری‌ها در جامعه کمتر بودند البته الحمدالله پس از انقلاب اسلامی ایران دانشمندان زیادی در قم و شهرهای دیگر تربیت شدند و به کار تولید، تحقیق و مطالعه پرداختند روحانیت کارش همین است، نباید در وادی دیگری قدم بگذارد.

حجت‌الاسلام بنکدار درباره حرکت علی بن موسی الرضا(ع) از مسیر بصره به سمت ایران و فعالیت‌های گفت‌وگوی دینی و احتجاجاتی که با سرپرست ادیان داشتند، توضیح داد: خوشبختانه این احتجاجات توسط شیخ صدوق در کتاب «عیون اخبار الرضا» ثبت شده است حدود 15 احتجاج از آقا علی بن موسی الرضا(ع) باقی مانده که ما باید به متن آنها توجه کنیم چرا که بحث‌هایشان کلامی و اعتقادی قوی است.

وی درباره دو گروه افرادی که با ایشان برخورد داشتند، گفت: یکی افرادی که کتاب الهی دارند و گروه‌هایی که دین ندارند ولی مکاتب فراگیری حتی فراملیتی داشتند، روش ایشان در هفت نوع است: نخست اصل احتجاجات امام، احاطه علمی به موضوع و خصوصاً منابع علمی مخاطب، در تاریخ اینطور نوشتند که مأمون تصور نمی‌کرد امام رضا (ع) آن طور احاطه علمی به منابع یهود، مسیحیت و ... داشته باشد وگرنه به نفع خود امام رضا (ع) کار نمی‌کرد.

بنکدار در ادامه افزود: دومین نکته برخورد محبت آمیز و دلسوزانه ایشان با دیگران و دیگر نکات شامل اصل رعایت چارچوب ادب، حلم، گفت‌وگو با مخاطبین به زبان خودشان، ارائه استدلال‌های مورد نیاز مخصوص با  ادیان ابراهیمی و ... است.

 

* شیوه‌های مناظره امام رضا(ع)


همچنین در ادامه این مراسم عباس مصلایی‌پور مدرس دانشگاه الزهرا(س) و امام صادق(ع) با ارائه مقاله‌ای با عنوان «اصول مناظره و آزاداندیشی با تکیه بر مناظرات حضرت رضا(ع)» توضیح داد: اساساً مناظره شیوه اثرگذار و تبیین معارف اسلامی در کتب اهل بیت است حال این مناظرات توسط ائمه و گاهی شاگردان آنها صورت می‌گرفت. گستردگی مناظرات حضرت رضا(ع) بسیار زیاد است.
وی درباره مهمترین اصول آزاداندیشی و مناظرات امام رضا (ع) گفت: مناظره، مرحله محک زدن رأی و نظر و به داوری گذاشتن سخن در دیدگاه مورد دفاع است. اهداف مناظره رسیدن به حقیقت یک امر و دیگری اهداف آموزشی است که باید دارای شرایطی چون مشخص شدن حدود بحث، حفظ چارچوب بحث، خارج نشدن از بحث، اعتراف به حق، ملاحظه حال شنونده ، نقل دقیق آدرس‌ها و ... است.

وی با بیان اینکه از مهمترین مناظرات امام با جاثلیق مسیحی است، توضیح داد: برخی شیوه‌های مناظره امام رضا (ع) شامل بیان اصول و معیارهای علمی و عقلانی، داشتند سعه صدر و انصاف، برخورداری از آزادی و روح علمی، تکریم طرف مناظره، عنایت به احکام الهی، تسلط به علوم و زبان‌های مختلف، آزاداندیشی و رهایی اندیشه از پیش فرض‌ها و باورهای مختلف و ... است.

 

*اصول حاکم بر گفت‌وگوی اثربخش براساس مکتب اهل بیت(ع)


دیگر مقاله این همایش «واکاوی اصول حاکم بر مناظره و گفت‌وگوی اثربخش با تأکید بر سیره رضوی» است که توسط نیکو دیالمه استاد علوم تربیتی نگاشته و قرائت شد.
وی با اشاره به اینکه براساس قرآن و روایات واژگان متفاوتی چون جدال، مراء، حوار، مناظره، احتجاج و ... در باب مناظره آمده است، توضیح داد: سبک و مدل گفت‌وگوهای امام رضا (ع) هدایت محور و حاوی 5 اصل و 12 روش در بحث‌های برون دینی و درون دینی است.

دیالمه، اصول حاکم بر گفت‌وگوی اثر بخش را شامل این موارد به شمار آورد: اعتماد سازی در گفت‌وگو با دو روش استناد به منابع مورد وثوق مخاطب و دوم شفاف سازی و مرزبندی اعتقادی، اهتمام به آزاداندیشی با شیوه‌های اعطای آزادی بیان و حق پرسش و اعطای حق تقدم به مخاطب، موجه منطقی و استدلالی و اصل مواجهه غیرمستقیم و اخلاق مداری است.

وی با بیان اینکه احترام به مخاطب غیر از احترام به اندیشه است، توضیح داد: پرهیز از اهانت و دشنام بسیار در مناظره مهم است نباید آن را با احترام به اندیشه خلط کنیم، در فرهنگ اهل بیت(ع)  احترام به مخاطب و رعایت اخلاق بسیار مهم است اما این به معنای احترام به عقاید او نیست.

دیگر مقاله قرائت شده این هم‌اندیشی «تحلیل گفتمان مناظره‌های امام رضا(ع)» توسط حسن مجیدی، عضو هیئت علمی و استادیار علوم سیاسی دانشگاه امام صادق (ع) است.

وی در این مقاله با بیان اینکه علی بن موسی الرضا (ع) فارغ از اینکه حجت خدا در زمین و در قلمرو دین و معنویت بود به بحث مناظرات نیز بسیار اهمیت می‌داد، اظهار داشت: با توجه به فضای کنونی کشورمان نیاز به اخلاق مناظره بسیار می‌رود. این مناظره‌ها از زوایای مختلف قابل مطالعه است.
مجیدی برخی ویژگی‌ها و نقاط بارز سیره امام رضا (ع) را با نمایندگان ادیان و مذاهب گوناگون در قالب مناظره‌هایی دانست که برخلاف اهداف مأمون، خلیفه عباسی به عرصه‌ای برای دفاع از مرزهای اعتقادی اسلام، امامت و عقاید به حق شیعه و به ویژه اثبات صلاحیت و حقانیت امام برای امامت و خلافت تبدیل شد.
وی در پایان گفت:‌ امروزه یکی از مشکلات ما نبود وفاق و یکپارچگی در مناظرات است هر کس با هر واژگانی در مناظره شرکت می‌کند در صورتی که امام رضا(ع) در مناظرات به زبان مستعمل مخاطب صحبت می‌کرد و حتی با اهل کتاب با کتاب و لغات آنها سخن می‌گفت.


۳۰ اردیبهشت ۱۳۹۳ ۰۸:۴۰

اظهار نظر

میانگین امتیاز کاربران: 0.0  (0 رای)

امتیاز:
 
نام فرستنده:
پست الکترونیک: *  
نظر: *
 
تعداد کاراکتر باقیمانده: 500  


کلیه حقوق این وب‌سایت متعلق به بنیاد بین المللی فرهنگی هنری امام رضا (ع) می‌باشد.