English Arabic
به شمس توس خوش آمدید. / ثبت نام کنید / ورود
    
 

مقالات عرفانی

معنویت از دیدگاه امام رضا علیه السلام
رویکرد اسلام و فمینیسم به عفاف و تحکیم خانواده با سیری در سیره رضوی
روشهای توسعه و ترویج معرفت دینی از نظر امام رضا علیه السلام
جهاد اقتصادی در سیره امام رضا علیه السلام
جایگاه کتاب مقدس از منظر امام رضا علیه السلام
نقد و بررسی اسامی والقاب امام رضا (ع) در آیینه ادبیات عرفانی
چکیده : آبشخور اصلی آفرینه های ادبی عرفانی، چهار منبع بزرگ و الهام بخش است: 1- قرآن 2- گفتار و رفتار اولیای معصوم(ع) 3- شهود قلبی 4- علوم نظری بنابر این می توانیم ادعا کنیم که عشق ومودّت به خاندان نبّوی در ادبّیات ما سابقه ای بسیار کهن دارد.در شعر فارسی ،ستایش آل پیامبر وگرایش به علی (ع) وخاندان اواز سده ی چهارم هجری آغاز شد ه،وشمار این شعر ها(آنچه در دست ماست ) در سراسر حکومت سامانیان ،غزنویان ، سلجوقیان وخوارزمشاهیان بسیار اندک است.وطنین چنین عشقی در ادبیّات سایر ملل ، نسبت به پیشوایان دینی ،آن گونه که در ادبیّات ارزشمند ما هست ،کمتر یافت می شودولذا این الفاظ چون از ژرفای درون وباطن انسان های عاشق بر می خیزد، برذهن ودرون خواننده نیز تأثیری مضاعف ودوچندان دارد آن چه در این مقاله فراهم آمده ،نمونه شعر شاعران در مدح حضرت رضا(ع) از آغاز تا زمان حال والقاب واسامی امام رضا در ادبیات عرفانی می باشدوچون قرن دهم آغاز به رسمیت شناختن مذهب تشیع در ایران است ودر این دوره است که قسمت مهمی از شعر فارسی را مدیحه ها ومرثیه ها ی اهل بیت تشکیل می دهد.سعی گردیده از سروده شاعران شاخص هر دوره به عنوان نمونه انتخاب گردد.
تبیین نقش ائمه (علیهم السلام) در معرفی عرفان ولایی دینی در مقابل عرفان های آیینی در آیینه ادبیات عرفانی
چکیده : در عرفان نظری ناب شیعی و اندیشه و متون عرفانی، توحید با ربوبیت، نبوت و ولایت آمیخته و در هم تنیده است. هستی براساس ولایت پدیدار است و عالم غیب و شهود مظهر حقیقت محمدی و ولایت علوی است که جامع جمیع کمالات الهی‏اند. و اصولاً سیر الی الله و وصول به مقام توحید و معرفت الله بدون نور ولایت پیامبر(ص) و ائمه معصومین(ع) که جلوه تام و تمام اسماء و صفات الهی‏اند مقدور هیچ احدی نیست. ائمه معصومین ظهور ولایت الهی را به کمال و تمام رسانده‏اند و حیات برین انسان که کرامت انسانی به آن اختصاص دارد و قلمرو خلافت الهی مختص به آن می‏باشد با کوثر وحی و امامت تأمین می‏شود. نکته مهم این که برای شناخت صحیح و دقیق تفاوت قلمرو عرفان ناب شیعی در موضوع ولایت در تمام ابعاد و گستره آن با نظرات ناصواب عارف نمایان و صوفیان و ولایتی‏های منحرف باید بیش از این با متون اخلاقی، عرفانی ائمه آشنا باشیم به این جهت نقش اصلی ائمه (ع) در هدایت فکری و عملی سلوک الی الله، معلوم می¬شود. لذا هر چه در مکتب اهل بیت (ع) بیشتر تامل می کنیم، این نکته آشکارتر می شود که راه اهل بیت، راه کسب معرفت و وصل به درجات اعلای آن است. پس ملازمت با اهل بیت (ع) در مسیر سلوک و توحید، شرط وصول به حق است و هر که از اهل بیت رو گرداند، از مسیر توحید خارج شده و هر کس این مسیر را، همراه با اهل بیت طی کند به منزل مقصود خواهد رسید.آری اهل بیت پیامبر (ص) آئینه تمام نمای جمال و جلال خداوند هستند و آنها آیت عظمای الهی و حجت کبرای حق بر ما سوای اویند و به گفته پیامبر اکرم (ص) آنها کشتی نجات خلق و پناه انسان ها از هلاکت و ضلالت اند زیرا این راه بسی پر خطر است و مقصد بس دراز و شیطان های جنی و انسی در کمین بنی آدمند و برای نجات از این غرقاب¬ها، راهی غیر از تمسک به اهل بیت پیامبر (ص) نیست و این همان حقیقتی است که در ادبیات عرفانی ما نمود یافته است. تبیین نقش ائمه(ع) در معرفی عرفان ولایی دینی و اثرپذیری عارفان و شاعران از اهل بیت (ع) ، که بخشی از اشعارشان را در این قالب و محتوا متبلور ساخته است چیزی است که این نوشتار در صدد بررسی آن است. انتخاب روش مناسب برای انجام پژوهش، برای محقق از اهمیت خاصی برخوردار است؛ چرا که روش، راه رسیدن به هدف است، روش تحقیق در نوشتار حاضر،روش کتابخانه ای است که با توجه به موضوع انتخابی از روش تحلیلی بهره جسته ایم.
انواع و مراتب رزق در فرهنگ رضوی و انعکاس آن در ادبیات عرفانی
چکیده: رزق در مراتب ظاهری و باطنی و مادی و معنوی آن از جهت صفت عام رحمانی، برای عموم خلایق موعود محتوم الهی است و از مقتضیات ظهور طلبی صفت رازقی خداوند متعال می باشد و از جهت صفت خاص رحیمی، اختصاص به مؤمنین دارد که شایستگی آن را با مجاهدت و تلاش های ظاهری و باطنی پیدا کرده باشند. این رحمت الهی عام و خاص، به دلایل مختلف و عوامل متعددی دارای مراتب، انواع و درجات و ازدیاد و نقصان است که تعیین آنها از لسان شارع مقدس و سفیران و اولیاء معصومین (علیهم السلام) ، کاری بایسته و درخور تأمل است. این مقاله در پی آن است تا به بهانۀ همایش اقتصاد خانواده در فرهنگ رضوی، مسئلۀ رزق و روزی را در آموزه های رضوی و انعکاس آن در ادبیات عرفانی مورد مداقه و بحث و بررسی قرار داده تا از این رهگذر جایگاه و پایگاه آن در ابعاد مختلف از منظر حضرت ثامن الحجج علی بن موسی الرضا (علیهم السلام)مشخص و معلوم گردد.
امام رضا علیه السلام مظهر انسان کامل در ادبیات عرفانی
چکیده : انسان کامل، حافظ عالم است و تا زمانی که انسان کامل در این عالم است، عالم و خزائن موجود در آن محفوظ می‌ماند.اگر در مورد انسانهای کامل به ویژه ائمه هدایت علیهم السلام تعبیر خلیفه فی ارضه بکار رود ،انحصار آنان در محدوده زمین مراد نیست بلکه بدین معناست که وجود ملکی و عنصــــری انان در زمین به سر می برد ،گرچه منطقه خلافت او از طرف خدای سبحان قلمرو بسیار وسیعی است که از عرش تا فرش را می پوشاند .(امام مهدی عج) ستودن فضائل انسانی ،کرامت وبزرگواری،حقانیت وآزادگی وابراز حب وعشق درونی به بهترین بنـدگان خدابه زبان لطیف وجذاب عرفان و شعرعرفانی ،افتخاری است بس بزرگ برای کسانی که داعیه داراین وادی پــــر فراز و نشیب هستند.سیره وسخن بزرگان دین وائمه معصومین همواره راهگشا و موردتوجه وعنایت شعرای حقیقت بین وروشــــن روان ادبیات فارسی بوده است، پس به همین دلیل در این مقاله سعی بر این است که با الهام از وادی پر جذبه عرفان و ادبیات عرفانی، انسان کامل را در سیمای مبارک امام رضا علیه السلام مورد بررسی و کنکاش قرار دهیم . این مقاله در دوبخش ،یک بخش به تعریف کلی ادبیات عرفانی و مبحث عرفان و بخش دوم به بررسی تطبیقی امام رضا علیه السلام و تجلی ایشان بعنوان انسان کامل در اشعار شعرای مختلف بپردازد.
امام رضا (علیه السلام) در باور تأویلی عرفای طریقة نقشبندیه
طریقة نقشبندیه که در حقیقت دنبالة طریقه خواجگان به شمار می آید، از مکاتب صوفیانه اهل سنت است که آن را به خواجه بهاءالدین محمد نقشبند بخارایی نسبت می دهند. این طریقه که بیشتر در زمرة طریقة جنیدیان یا صحویان است، در طول تاریخ همواره با چهره های برجسته ای استمرار یافته است، که از آن جمله: مولانا خالد نقشبندی و عبدالرحمن جامی است. عبد الرحمن جامی از پیروان رسمی طریقة نقشبندیه بود و یکی از کسانی است که آموزه های مکتب ابن عربی را وارد این طریقه نموده است. قاطبة رهبران طریق عرفانی اهل سنت وقتی به حقیقت بالایی از عرفان نائل می شوند، حقیقت اهل بیت (علیهم السلام) بهتر و بیشتر بر آنها آشکار می گردد؛ چنانکه زبان به مدح و ثنای آنها گشوده و به عظمت مقام ائمه هدی (علیهم السلام) اقرار می نمایند. عبدالرحمن جامی و مولانا خالد نقشبندی، هر یک قصاید غرایی در وصف علی بن موسی الرضا (علیه السلام) سروده اند و در آن قصاید، ابعاد مختلف شخصیت امام رضا (علیه السلام) را با رویکردی تأویلی و عرفانی مورد مدح و ستایش قرار داده اند. این مقاله در پی آن است تا با نقد و بررسی محتوای آن قصاید، امام رضا (علیه السلام) را از منظر عرفای بزرگ مکتب نقشبندیه معرفی نماید.
تعداد نمایش:۱ ۲
۱۱ مورد، صفحه ۱ از ۲
کلیه حقوق این وب‌سایت متعلق به بنیاد بین المللی فرهنگی هنری امام رضا (ع) می‌باشد.