به سال 15هجري – قمري به دست عقبه بن غزوان بنا گرديد ، در اوائل خلافت
مولاعلي (ع) ساکنانش از پيروان عثمان بن عفان ( خليفه سوم ) بودند ، همين
امر باعث شد تا طلحه وزبيرآن شهررا مناسب دانسته و جنگ جمل را درحوالي آن
شهربه راه انداختند.
پس ازپايان جنگ ، با سخنراني حضرت علي (ع) درمسجد جامع شهر وجدان مردم
بيدارشد واين شهريکي ازمراکز مهم شيعه گشت وتا سال 45 هجري – قمري يکي
ازکانونهاي قيام شيعي بود.
درآن سال زياد بن ابيه ازسوي معاويه والي بصره شد و به کشتارعلويان و
شيعيان دست زدوبصره را تحت نفوذ کامل بني اميه درآورد.
درسال 144 هجري – قمري ، ابراهيم بن عبدالله بن حسن بن علي (ع) درآن
شهرقيام کرد اما با شهادت ابراهيم بيش ازسه هزارخانه شيعيان تخريب و بالغ
برصد هزاراصله نخل قطع گرديد.
قبل ازسفرامام رضا (ع) و عبورکاروان ازآن شهريکبارديگرتوسط برادران آن حضرت
ازجمله زيد مبارزاتي صورت پذيرفت و ازآنجائيکه زيد اقدام به آتش زدن منازل
عثمانيها مي نمود او را زيدالنار لغب داده بودند.
بصره در تونل تاريخ
